Klarinet

Een blaasinstrument is een muziekinstrument waarmee geluid voortgebracht wordt door lucht te blazen in of over het instrument. De toon ontstaat doordat de lucht die geblazen wordt in of over het mondstuk aan het ene

uiteinde van een resonator, meestal een klankbuis, de luchtkolom in de resonator in trilling brengt. De effectieve lengte van de resonator bepaalt, samen met de blaastechniek, de toonhoogte van de voortgebrachte toon.

Over dit instrument

De klarinet is een blaasinstrument behorend tot de enkelrietinstrumenten. In het harmonieorkest en symfonieorkest wordt de klarinet gerekend tot de houtblazers. De naam komt van clarinetto, een verkleinwoord van het Italiaanse clarino, een soort trompet. De klarinet bestaat uit een min of meer cilindrische holle pijp met gaten, waarvan sommige met de vingers worden afgedekt, en andere met een klep. De gaten die met de vingers worden afgedekt, hebben vaak een ring (bril), waarmee kleppen worden bediend die gaten die buiten het bereik van de vingers liggen, afdekken. Daarnaast bezit de klarinet nog aparte kleppen, die onder andere met de pink bediend worden, en waarmee gaten worden geopend of gesloten. De gaten zitten allemaal aan de voorzijde van de klarinet, met uitzondering van het duimgat, dat aan de achterzijde zit. De duim van de linkerhand bedient het duimgat, maar ook een aparte klep, de duodecime klep, die gebruikt wordt voor de hogere tonen.

Het uiteinde van de klarinet loopt uit in een trechter die klankbeker wordt genoemd. Hiermee wordt bereikt dat de akoestische impedantie van de buis beter aangepast is aan die van de lucht, en de klarinet meer geluid produceert, vooral bij de lage tonen. Klarinetten worden meestal gemaakt van hout (vooral grenadillehout), maar ook andere materialen als metaal en tegenwoordig kunststof worden wel gebruikt.

De eigenlijke geluidsproductie vindt plaats in het mondstuk. De klarinettist zet de boventanden op het mondstuk en de onderlip, die over de ondertanden naar binnen wordt gehouden, tegen het riet dat tegen het mondstuk aan gebonden of geklemd is met een rietbinder (ook wel ligatuur genoemd). Door lucht tussen het mondstuk en het riet door te blazen gaat het riet trillen. De lipspanning (embouchure) bepaalt hoeveel vrijheid het riet krijgt om te trillen. Dit heeft invloed op de toonhoogte en de klankkleur. De trilling van het riet zet de lucht in de klarinet in beweging, waardoor er geluid gemaakt wordt.





Mondstuk met het lichtgekleurde riet en de metalen rietbinder. Links in beeld is de afdichting van kurk zichtbaar.
De hardheid van het riet is ook belangrijk voor de klank van de klarinet. Een grotere hardheid van het riet resulteert in een warmere klank, maar een harder riet is voor beginnelingen moeilijker te bespelen. De rieten gaan slechts een beperkte tijd mee en moeten regelmatig vervangen worden. De hardheid van een riet wordt aangegeven met een getal, en varieert tussen 1 (zachtste) en 5 (hardste). De middelste maat, 21/2 wordt vaak gebruikt door starters.

De akoestische impedantie van de buis na het riet is verantwoordelijk voor de mogelijk te produceren toonhoogten. Een aan één zijde gesloten cilindrische buis levert een boventonenreeks met uitsluitend oneven harmonischen. Hierdoor blaast een klarinet over in de duodecime in plaats van het octaaf zoals de meeste andere blaasinstrumenten.

Een moderne klarinet bestaat uit 5 losse onderdelen. Naast het mondstuk bovenaan en de klankbeker onderaan bevindt zich direct onder het mondstuk het zogenaamde tonnetje, waarvan de binnendiameter verloopt van klein naar groot. Het middelste deel met alle kleppen en gaten is ook splitsbaar in twee delen, zodat de klarinet makkelijk uit elkaar te halen is en mee te nemen. De onderdelen passen luchtdicht in elkaar door middel van een afdichtingkurk.

Maar misschien interesseert dit je ook…

Meer info?
Loop je warm voor deze opleiding? Vul dan het formulier in. We spreken dan graag af om te bespreken wat je mogelijkheden zijn. Meer informatie over het inschrijvingsgeld vind je op onze prijzenpagina. We kijken uit naar ons gesprek!
  • ©2019 Academie Wijnegem - Schilde - Zoersel    — made by design